Welk type koelkast

4.3
(3)

Als je een nieuwe koelkast in jouw camper moet plaatsen sta je al snel voor de moeilijke keuze welk systeem je wilt gebruiken. Een compressor of een absorptie koelkast. Het is één van de duurste apparaten (op de verwarming/boiler combi na) in jouw camper en je kunt jouw zuur verdiende geld maar één keer uitgeven. Om de keuze misschien iets makkelijker te maken heb ik ze hieronder vergeleken.

Maar eerst wil ik een veel gehoord misverstand wegwerken. ik weet niet waar de verhalen van maximaal 20 graden koeling voor een absorptie-koelkast vandaan komen, maar die zijn onjuist! Die 20⁰ C geldt voor een peltier-element die vaak in koelboxen 12V gebruikt worden. Tussen een absorptie-koelkast en een compressor-koelkast zit qua koudewerking geen verschil. Het enige verschil is dat de kringloop bij een compressor-koelkast met behulp van een compressor aan de gang wordt gehouden en bij de absorptiekoelkast doet dat de zwaartekracht. Het duurt daarom langer vooraleer de absorptie-koelkast de koeltemperatuur heeft bereikt, maar hij bereikt wel dezelfde temperatuur!

Compressor-koelkast

Compressor technologie wordt in bijna elke koelkast gebruikt, identiek hetzelfde zoals deze die in jouw keuken staat.
Het koelsysteem bestaat uit een compressor, een verdamper en een condensor. De verdamper bevindt zich binnenin de koelruimte. Die neemt warme lucht weg uit deze ruimte. Hij doet dit door een gas (vroeger: freon) te laten verdampen. De compressor duwt dit gas dan naar de condensor waar het zijn warmte kan afgeven aan de buitenwereld. Op deze manier neemt een compressor motor warmte weg uit uw koelbox. (Afbeelding van Wikipedia)

Aangezien compressor koelkasten vooral op 230V netspanning werken worden deze vaak van een energielabel voorzien. Op 12V kan echter ook en wel rechtstreeks uit de accu. Een compressor-koelkast vraagt ongeveer 18 W per uur en dat is per 24 uur dus ongeveer 36 Ah. Ga je uit van een deep-cycle loodzuur accu (die voor maximaal 30% mag ontladen), dan trekt een compressor-koelkast aldus een 120 Ah accu in één dag leeg.

Pro’s

Koelt heel snel, na enkele minuten is de ingestelde koeltemperatuur vaak al bereikt.
Het energieverbruik is, in combinatie met het rendement, gunstiger

Con’s

Je hoort de compressor draaien en aanslaan van tijd tot tijd. Niet ideaal om bij te slapen.
Je hebt extra accu-capaciteit nodig om de koelkast bij vrij staan (zonder walstroom) te kunnen blijven gebruiken.

Absorptie-koelkast

Het absorptiesysteem werkt op uitsluitend de zwaartekracht en de natuurkundig wet dat warme lucht stijgt. Er zitten geen bewegende delen in het principe, zoals een draaiende compressor of iets dergelijks. Dit maakt dat de absorptie-koelkast in principe onderhoudsvrij is.

Het koelsysteem gebruikt 2 vloeistoffen in plaats van een: een koelvloeistof (ammoniak) en een absorptievloeistof. Die laatste gedraagt zich als een compressor maar dan op moleculaire schaal. Meestal is dit ammonia, maar soms wordt ook gewoon water gebruikt hiervoor. Verder werkt deze ook met een verdamper en een condensor. In de verdamper wordt warme lucht opgeslagen, en in de condensor wordt deze aan de buitenlucht afgegeven. Zoals verdamping energie kost, levert condensatie energie op. Voor koelmachines is het lastig dat de warmte van de condensor weer moet worden afgevoerd. Bij een compressiekoel- machine moet ongeveer 30 procent meer warmte worden afgevoerd dan er aan koude wordt geleverd. Bij absorptiekoelmachines ligt dat veel hoger. Bij een eenvoudige enkeltrapsmachine is het zelfs meer dan het dubbele. (Afbeelding van Wikipedia).
Daarnaast kan het absorptieprincipe op drie energiebronnen functioneren: 230 Volt netspanning, 12V gelijkstroom of op gas/LPG. Wel maar 1 bron tegelijkertijd. Hierdoor kun je deze techniek overal gebruiken, in de auto, op de camping, of in de vrije natuur met een gasfles bij de hand.
Een absorptie-koelkast verbruikt op 12V al snel 170 Ah per dag en dat is ruim vier maal zoveel als een compresssor-koelkast; hij is daarom niet geschikt om op 12V van de accu alléén te draaien. Zonder 230V wisselspanning zet je een absorptie-koelkast dan ook altijd op gas. Daarvan verbruikt ie dan maar 200 gram per dag en dat betekent dat je bijna twee maanden met een fles van 11,5 kg propraan/butaan doet!

Pro’s

muisstil
3 mogelijke energiebronnen
Langere levensduur dan een compressor koelkast

Con’s

Mogelijke lekkage
Hij werkt traag en verbruikt meer energie in de vorm van gas als je vrij staat.

Het verschil tussen koelen op gas of stroom

De grafiek toont ons het temperatuurverschil (delta) en de temperatuur in de verdamper volgens de omgevings-temperatuur. De groene curve is voor de werking op gas en de blauwe curve op elektriciteit (12V). De werking is krachtiger op gas en produceert meer koude bij lagere buitentemperaturen. De werking op elektriciteit is meer doeltreffend als de omgevingstemperatuur wat hoger is. De curve op gas is gemeten met de kraan maximaal open (grote vlam). De temperatuur achteraan de frigo is meestal hoger dan de omgevingstemperatuur, vooral bij een werking op gas. De grafiek is getekend voor een frigo in perfecte staat met een voldoende luchtcirculatie zodat er geen noemenswaardige temperatuursverhoging is.

In de industrie wordt de restwarmte van fabricageprocessen ook gebruikt om te koelen, maar omdat er pompen gebruikt worden is het koelvermogen zo hoog dat men volledige kantoorruimtes kan koelen. In dergelijke installaties kan de temperatuur tot -50°C zakken. Het is dus een fabeltje dat absorptiekoelkasten nauwelijks koelen! De pompen dienen uitsluitend om de produkten rond te stuwen (het systeem is niet meer afhankelijk van de zwaartekracht). Het procédé werd door Baltzar von Platen en Carl Munters uitgevonden. In 1923 begon begon de fabrikage van de eerste koelkasten door AB Artic, dat overgenomen werd door Electrolux in 1925.

Paul Schoonhoven heeft van project om van een bus een camper te bouwen een weblog gemaakt “Op weg met Boris”. Daar kwam ook de keus van de koelkast aan de orde. Hij koos voor een compressor-koelkast op 230V en om ook zonder walstroom te kunenn koelen was aanvullend een omvormer noodzakelijk. Zijn bevindingen kun je hier lezen.

Verbruik per koelsoort

Absorptiekoelkasten vragen op 230V en 12V ongeveer 65 Watt per uur. OP 12V betekent dat per dag ruim 1500 Wh of aan accucapaciteit 130 Ah. Dat is ook de reden dat het niet mogelijk is om een absorptiekoelkast vanuit 12V-accu te voeden: het trekt jouw accu in minder dan een dag leeg.

Op gas verbruikt een absorptiekoelkast 100 gram per dag in de winter en tot 200 gram per dag in de (hete) zomer.

Een compressorkoelkast voor in de camper verbruikt gemiddeld tussen 18 en 22 Watt per uur, dat is per dag tussen de 400 Wh en 500 Wh, oftewel 40 – 50 Ah. Wil je vrij staan dan zul je minstens een 150 Wp zonnepaneel op jouw dak moeten hebben om deze koelkast te kunnen voeden. Een extra 150 Wp is dan nog nodig voor de overige elektra.

Zit er veel prijsverschil tussen de twee soorten?

Wat kost een gemiddelde compressor-koelkast en wat een gemiddelde absorptie-koelkast. Tussen de speciale camperkoelkasten is er nauwelijks een verschil: alle prijzen liggen zo tussen de € 400,- en € 600 voor respectievelijk 40 liter en 60 liter inhoud. Compresoor-koelkasten voor het normale huihouden zijn wel aanmerkelijk goedkoper, maar die kunnen helaas niet op 12V. Je zult er dan ook nog een zuivere sinus-omvormer bij moeten kopen en zo’n omvormer kost ook wer € 150 – € 200.

Laatstelijk gewijzigd: 23 augustus 2019

Hoe nuttig was deze informatie?

Het spijt ons dat de infformatie niet niuttig was.

Reageer op deze pagina

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

  Subscribe  
Abonneren op