header

Menu
Menu / Site-Map

Nieuw op de site

Pas op Facebook!


Windows vs Linux?


Onze uitjes



Zoeken



Contact

Hoe stel ik mijn schotel eenvoudig af?

En van de klussen die de camperaar nog wel eens tot wanhoop brengen is het uitrichten van de satelliet-schotel op de gewenste satelliet. Ik heb nog wel eens medecamperaars horen roepen dat het geen zin heeft om een schotel op te zetten omdat je toch geen ontvangst zult hebben, terwijl ik tevoren had vastgesteld dat ik op die plek wel de satelliet kon ontvangen. Groot is dan de verbazing als je na 2 minuten zegt: "zo klaar, ontvangst! Hoe je dat voor elkaar kunt krijgen zal ik hier uitleggen.

Begin met de juiste middelen!

Alles staat of valt met de juiste middelen. Ik gebruik voor de afstelling van mijn schotel:
1. een app om te bepalen of ik ter plekke vrij zicht heb op de gewenste satelliet en om de hellingshoek (elevatie) te bepalen;
2. een (gedeelte) van een zeer handzaam statief: het EISS-statief (Easy Install Satelite System -statief) en tenslotte
3. een uiterst gevoelige en directe satellietpeiler, de Sathero SD-100 HD

Ok zul je zeggen, maar wat kost dat? Welnu, de app is gratis of kost 9,00 als je de Pro-versie zonder reklame wilt, het EIS-statief kost 125,- en de Sathero SD-100 HD heb je al thuis voor nog geen 30 ,- via Aliexpress. (verderop bij de uitleg worden de links gegeven naar de sites waar je ze kunt downloaden of bestellen). Met andere woorden: voor een 160,- extra kun je op een heel eenvoudige wijze jouw schotel op de gewenste satelliet afstemmen. En het is een investering die je maar nmalig hoeft te doen; het statief en de peiler gaan jouw leven lang mee.

De app Satfinder Lite (Apple en Android) 1)

Je kunt de satelliet alleen ontvangen als je vrij zich hebt op die satelliet: de schotel moet de satelliet "zien". En omdat jij die satelliet van 10 meter doorsnede echt niet kunt zien terwijl hij op een hoogte van 38.000 km boven de aarde hangt hebben we daar hulpmiddelen voor: een app voor op de smartphone, maar als je geen smartphone hebt, dan kan het ook altijd nog via de website Dishpointer.
Op de afbeelding zie je de satellieten die voor ons aan de zuidelijke hemel staan:



Zoals je ziet zijn er het er een heleboel! En ook zie je nu dat de satellieten uiterst links op de foto voor jouw schotel niet zichbaar zullen zijn omdat ze achter de bomen hangen.
Wij gebruiken nu de app SatFinder Lite, die gratis is te downloaden voor zowel Apple als Android. Met behulp van deze app doe je twee dingen: ten eerste kun je daarmee zien of je vanaf de plaats waar je bent vrij zicht hebt op de satelliet van jouw keuze
en ten tweede geeft de app voor de positie waar je bent aan onder welke hoek de schotel moet staan. Overigens, als je een andere satellietfinder app aantrekkelijker vindt, gebruik je die. Ze hebben allemaal de functie van "vrij zicht" en "elevatie/hellingshoek" dus het moet met allemaal lukken. Overigens wil ik wel opmerken dat ik minstens twee apps gebruik; als beide apps aangeven dat ik vrij zicht heb dan klopt dat ook. De apps op zich zijn niet altijd voor 100 % betrouwbaar, maar als twee apps mij laten zien dat er vrij zicht is, dan is dat ook zo.

De belangrijkste satellieten zijn voor ons Astra 19,2 (voor de Duitse zenders), Astra 23,5 (voor de nederlandse/belgische zenders via CanalDigitaal), Astra 28,2 (voor de engelse zenders), Hotbird 13 (voor BVN) en Eutelsat 9 (voor de nederlandse/belgische zenders via Joyne).
Al deze satellieten staan aan de Zuidelijke hemel in oostelijke richting, dus niet pal op het zuiden maar iets meer naar het oosten toe. Hoeveel naar het Oosten toe, dat wordt aangegeven door het aantal graden dat achter de satelliet staat op internet en waarmee ze meestal worden aangeduid. Dus Eutelsat 9 staat op 9⁰ in oostelijke richting vanaf het ware zuiden (en dat is niet gelijk  aan het magnetische zuiden: het scheelt hier in Nederland ongeveer 4⁰) en Astra 28,2 staat op 28.2⁰ in oostelijke richting vanuit het zuiden gezien. Daartussen staan de andere genoemde satellieten. Even voor de duidelijkheid: op de foto staat de Eutelsat 9 nog niet afgebeeld, wel Eutelsat 10.0 (De afbeelding is genomen in 2015 en Eutelsat 9 is eerst in 2016 gelanceerd; deze satelliet zat dus nog niet in de database van de app).


Richt nu de smartphone op de zuidelijke hemel en zoek de gewenste satelliet door de smartphone vanuit het Zuiden naar het Oosten te draaien; op een gegeven moment zie je de satellieten voorbij komen, het eerste Eutelsat 9, dan Hotbird 13, Astra 19,2 , Astra 23,5 en als laatste Astra 28,2. Wordt het zicht niet belemmerd door gebouwen of bomen, dan weet je dat je vanaf die plaats een vrij zicht hebt op de satelliet van jouw keuze. Op de afbeelding hierboven zie je dat als je Astra 23,5 wilt ontvangen je een paar meter naar rechts zult moeten verplaatsen; de satelliet staat immers achter de boom! Zodra je het rode kruisje op de satelliet zet zie je onder in beeld bij Elev: welke hellingshoek jouw schotel moet hebben (in dit geval 28⁰; de decimalen laten we weg, zo goed kunnen we dat tevoren toch niet instellen op het statief).

Met deze app kun je zelfs onder moeilijke omstandigheden soms nog wel een plekje vinden waar je vrij zicht hebt. Sta je in een bosrijke omgeving dan is het misschien zelfs nodig om jouw smartphone/tablet op "schotelhoogte" te houden om net nog die plek te vinden waarbij je tussen de bomen en takken door de satelliet nog net ziet!
Zo zie je ons hier staan op een camping in de Gatinais vol onder de bomen, maar net naast de camper vond ik een plekje waar mijn schotel vrij zicht had op Astra 23,5.


We weten nu dus waar onze satelliet staat ten opzichte van het zuiden, we weten dat we vrij zicht hebben en we weten onder welke hellingshoek we de schotel moeten instellen, zodat de schotel recht naar de satelliet kijkt.
Met deze gegevens gaan we verder aan de slag.

Het EISS statief.

Het grootste probleem bij het opzetten van de schotel is dat deze ten opzichte van het aardoppervlek niet scheef mag staan. Jouw schotel moet nagenoeg waterpas staan. Een heel klein beetje schuin mag, maar als je de schotel zou draaien zou je er min of meer een rechte lijn boven de horizon mee moeten kunnen trekken. Het tweede probleem is om de juiste hellingshoek in te stellen, pas dan kun je heel snel op jouw satelliet uitrichten. Voor dit doel is een speciaal statief gemaakt: het Easy Install Satelite System (EISS).
Dit statief heeft twee bijzonderheden: een hele grote schijf bovenaan met een gradenindeling, die je op een buis van 30 mm doorsnede zet (hij is dus afneembaar; wel zo makkelijk als je het geheel moet opbergen) en waaraan jouw schotel vast zit. De buis zelf is voorzien van een waterpas ("bubble") en kan all kanten op bewegen door middel van een kogelgewricht dat aan de drie poten vast zit. Je kunt de buis dus perfect verticaal in de grond duwen met de stalen pin die onderaan de buis zit, waardoor de schotel dan perfect horizontaal staat!
Die pin om in de grond te duwen is tegelijk ook het enige nadeel: sta je op harde ondergrond (asfalt, klinkers of iets dergelijks) dan kun je dit statief zelf niet gebruiken. De gradenboog wel, omdat die op elke buis past met een doorsnede van 30 mm. Het statief is hier onder andere te koop voor 125,- .
Zelf gebruik ik een inox-statief voor luidsprekerboxen; dat statief staat heel stevig (tot windkracht 6!) en heeft een buis van 30 mm waarop de schaalverdeling van het EISS-statief past. Als je al vaker de schotel hebt opgezet dan krijg je een gevoel bij de afstelling als het statief niet helemaal waterpas staat.  Het INOX luidspreker-statief is hier te koop voor 19,95.

Heb je jouw statief opgezet, dan zet je de gradenboog van het EISS-statief met de schotel die daar aan vast zit daar op en je stelt de hoek in op de vereiste elevatie. Omdat de knop heel groot is heb je er weinig kracht voor nodig om de juiste hellingshoek in te stellen; je hoeft de schotel daarna niet vast te zetten (en je kunt hem zelfs niet vast zetten) op die hoek want de hellingshoek zal niet verdraaien door de wind.


De satellietpeiler Sathero SD-100HD

De schotel staat nu op de plaats waar hij de satelliet kan zien en hij staat al ongeveer op de juiste hellingshoek. Door nu de schotel voorzichtig vanuit het Zuiden naar het Oosten te draaien krijgt hij de gewenste satelliet in zicht. Maar ja wanneer is dat nu precies? Daarvoor nemen we onze toevlucht tot een satellietpeiler en ik heb gekozen voor de Sathero SD-100HD. Deze reageert heel erg snel (dus je mag de schotel wat sneller van rechts naar links bewegen dan bij de meeste satellietpeilers) n - veel belangrijker - de peiler reageert alleen als de door jou gekozen satelliet in zicht komt. Hoe je de satellietpeiler moet inrichten kun je elders op mijn site lezen.

De Sathero heeft voeding nodig om te kunnen werken (er zit geen accu of batterij in). Die voeding wordt door de receiver/ontvanger geleverd en die is dat gewend, want ook de kop, de LNB van jouw schotel heeft ook voeding nodig om te kunnen werken. Nu heb ik aan de LNB een kabel gemaakt van een meter lang waaraan de Sathero-uitgang genaamd LNB aangesloten wordt en de andere kant van de Sathero, de ingang Receiver, gaat naar de receiver. Deze twee kabels kunnen als je klaar bent en je de Sathero er tussenuit neemt in elkaar geschoven worden (het zijn mannetje - vrouwtje stekkers en dus niet de F-connectoren die altijd bij satelliet-ontvangers wordt geleverd. Gewoon de coax-stekkertjes uit de bouwmarkt voldoen uitstekend).

Op welke manier stel je het snelst af op Astra 3 in 4 stappen?

Ok, je hebt de Sathero er tussen gezet, de receiver aan gezet (hij moet stroom leveren aan de sathero!) en je kunt nu met zoeken beginnen. Maar hoe stel je nu het snelst af op Astra 3? Astra 3 is een vrij zwakke satelliet, vergeleken bij Astra 1 (de Duitse zenders) en Eutelsat 9 (de satelliet waarop de prorider Joyne zit). Het makkelijkst is door de volgende werkwijze te kiezen:

1. Zet de Sathero op Astra 1, de sterkste Astra satelliet; Draai nu de schotel van zuid langzaam in oostelijke richting. Op een gegeven moment begint de sathero te piepen ten teken dat de satelliet in zicht is. Hoe beter de ontvangst hoe sneller de Sathero gaat piepen en hoe verder de meter op de Sathero uitslaat (zie hieronder). Op een gegeven moment gaat dat weer afnemen; dan ben je het optimale punt van ontvangst voorbij en ga je weer heel iets terug.Nu stel je de elevatie (hellingshoek) op maximale ontvangst. Je staat nu afgesteld op Astra 1, maar dat wil je niet, Je wilt Astra 3 ontvangen en dus:

2. Zet de Sathero op Astra 3 en draai de schotel ietsje verder naar het Oosten. Astra 3 staat maar 4⁰ links van Astra 1 en dat is maar heel weinig. Als het goed is begint jouw Sathero niet weer te piepen, ten teken dat Astra 3 in zicht komt. Hij gaat steeds sneller piepen en op een gegeven moment weer minder; nu de schotel heel iets terug draaien tot de Sathero de maximale ontvangst aangeeft en nu zet je de schotel vast. De schotel staat nu definitief in de goede richting en je bent bijna klaar (zeker in de tijd; wat nu nog gebeuren moet doe je in 15 seconden).

3. Vervolgens stel je de elevatiehoek in op de optimale stand; je hebt die ongeveer op de juiste hoek ingesteld, maar het kan beter. Door aan de knop van de hellingshoek te draaien zul je merken dat ook daarmee het gepiep van de Sathero sneller of langzamer gaat en de meter meer of minder uitslaat. Je zet de hoek nu in de stand waarbij de ontvangst het grootst is.

4. En tot slot: er is ook nog zoiets als skew: de stand van de kop (LNB). Ook deze kun je verdraaien tegen de klok in en met de klok mee. Door dat te doen stel je de kop in op de beste ontvangst. Ben je daarmee klaar dan kun je de Sathero er tussenuit nemen en de beide kabels met elkaar verbinden. Je hebt nu perfect beeld.
 
"Waarom begin je met Astra 1 en ga je niet gelijk naar Astra 3", is mij al vaak gevraagd. Gewoon, uit ervaring is gebleken dat die werkwijze het snelst resultaat geeft. Als je, zoekend naar Astra 3, iets te snel de schotel draait, ben je het zwakke signaal van Astra 3 al weer voorbij voordat de Sathero begint te piepen en dus vind je hem niet. Astra 1 is veel sterker en het gebied waarop de Sathero begint met piepen is veel breder. dus Astra 1 vind je veel makkelijker. Omdat bij die hellingshoek van Astra 1 ook Astra 3 wordt gevonden en die satelliet maar 4⁰ meer naar links staat is dan die ook makkelijker te vinden. Wel even echt nog fijnafstellen (elevatie, richting en skew) daarna.
laatstelijk gewijzigd: 18 maart 2019
Pagina gemaakt met Bluegriffon onder Linux Mint
<Terug naar Top>

1) Ik gebruik daarnaast ook nog Satfinder Pro HD <terug>