Drinkwatervoorziening

Inleiding

Water is één van de eerste levensbehoeften. Zonder vers water kunnen wij niet voortleven, hoewel het meestal niet de eerste grote zorg is van veel camperaars; je kunt immers bijna altijd wel aan drinkwater komen, desnoods in flessen in de supermarkt. Alle campers hebben schoonwatertanks, in grootte varierend van 60 liter tot wel 180 liter. En hoewel het drinkwater in de meeste Europese landen veilig en betrouwbaar is, kan het water in de watertanks van je camper na enige tijd toch onbetrouwbaar worden. Vuil kan in de tank terechtkomen en er kunnen allerlei bacteriën en nare geuren ontstaan. Met deze tips heb jij de juiste middeltjes om de schoonwatertank schoon te houden!

Watertank vullen

Om de watertank te vullen is het handig als je een paar hulpmiddelen hebt: een slang, slang- en kraankoppelingen en een vulstuk. Als slang gebruik ik een oprolbaar flexibel exemplaar in een cassete van 32 x 5 x 37 cm; hij is 15 meter lang en aan begin en eind zitten koppelingen vast die passen op de bekende gardena koppelingen. Om te voorkomen dat er vuil in de watertank komt, heb ik een vulstuk gemaakt. Dit vulstuk is simpel een stukje slang van 50 cm lang met daarop een gardena koppelstuk. Dit steek ik in de vulopening (het koppelstuk is te breed voor de vulopening en dus kan het geheel niet in de tank vallen) en pas daarna sluit ik de slag aan. Vaak ligt de slang bij een camper servicepunt op de grond waar misschien net even tevoren een andere camper zijn vuilwater heeft geloosd. In de vulopening van de watertank zit op die manier bij mij altijd een schone slang!
Voor de aansluiting van de slang aan de kraan heb ik vier kraanstukken van verschillend formaat (1/2″, 5/8″, 3/4″ en 5/4″). Tot slot ook nog een zogenaamde waterdief: een kraanstuk dat je op een kraan zonder schroefdraad kunt aansluiten. Op die manier kan ik bijna altijd mijn watertank vullen met water uit de kraan bij een camper servicepunt.
Voordat ik ga vullen laat ik altijd eerst het water door de slang stromen om daarmee vuilresten (of mogelijk nog “oud” water) door te spoelen. Pas daarna sluit ik hem aan op het vulstuk. Op die manier weet ik zeker dat ik mijn tank vul met schoon water. Ik draai de dop van mijn waterinlaat EN LEG DIE OP DE BESTUURDERSSTOEL! Door ervaring wijs geworden, want vroeger legde ik hem op een muurtje of op de paal van de waterkraan en vergat hem daarna weer op mijn waterinlaat te doen. Bleef die netjes op het muurtje liggen en dan kwam ik er 3 dagen later achter dat ik hem vergeten was!

Als je de tank gevuld hebt, maak je de slang leeg. Dan blijkt hoe makkelijk een oprolbare flexibele slag is, want op het haspel zit tevens een smalle sleuf die dienst doet als persstuk om het water al rollend er uit te persen. Het vulstuk wordt door mij apart opgeborgen in een plastic zakje zodat er geen vuil bij kan.

Vul je voor de eerste keer de watertank, zet dan, als de watertank voor een kwart vol is, de kranen open (ik zet altijd één van de kranen op koud water en de ander op heet water open). Op een gegeven moment “pruttelt” de kraan en vervolgens stroomt er water uit; zodra er een doorlopende stroom water uit de kraan komt doe je deze dicht. Zijn beide kranen dicht, dan weet je zeker dat:

  • er geen lucht meer in de leidingen zit, èn
  • de boiler volledig gevuld is.
    Vooral dat laatste is bij sommige type boilers van belang; hoewel de boiler in de Truma Combi 4 en 6 types niet gevuld behoeven te zijn (deze boilers werken met een warmtewisselaar en kunnen dus niet “droogkoken”), gaan andere typen of in storing of zelfs stuk als ze aan staan zonder geheel gevuld te zijn met water.
Speciaal kraanstuk: het Claber Kraanaansluitstuk Multifunctioneel

Dit kraanaansluitstuk is speciaal ontworpen voor badkamerkranen, maar past op alle kranen. Heb je deze in jouw bak liggen, dan kun je al die andere kraanstukken en waterdieven thuis laten. Beschikbaar bij Bol.com

(Druk)pomp aan of uit als je de camper verlaat?

Velen vragen zich af of je de (druk)pomp moet uitschakelen als je de camper verlaat. Heb je een drukpomp dan is het heel simpel: uitzetten! En wel om de volgende reden: als jouw anti-vorstbeveiliging aanspringt en dus het tapkraantje onder de camper open gaat en je hebt de (druk)pomp niet uit gezet, dan pompt hij de hele watertank leeg en blijft vervolgens door pompen (met een stroomverbruik van 8A). Als je lang weg blijft trekt hij ook nog eens jouw accu leeg.
Nog erger wordt het als er een leiding losschiet: dan gaat hij ook pompen en pompt hij de hele watervoorraad de camper in! Dan zie je het water onder de deur uit naar buiten komen. Daarom: Pomp Uit!

Welk middel om watertank, leidingen en boiler te reinigen.

In de middeleeuwen braken op zeereizen onder de bemanning en reizigers vaak enge ziekten uit, veroorzaakt door het drinken van producten, gemaakt met vervuild water. Water werd in die tijd meegenomen in afgesloten vaten, maar omdat het er al niet schoon (naar huidige maatstaven) inging was de startkwaliteit al niet best. In onze huidige tijd is dat heel anders: het drinkwater uit de kraan in Tilburg mag naar de Franse wetgeving zelfs bronwater heten.
Toch moeten ook wij oppassen: na verloop van tijd loopt de kwaliteit van het water in de tank achteruit en op een gegeven moment is heeft het niet meer de gewenste drinkwaterkwaliteit. Het is per slot van rekening stilstaand water, onderhevig aan bacteriologische activiteit. Bovendien loopt de temperatuur langzaam op tot ongeveer kamertemperatuur; dat is nog wel niet de meest gewenste temperatuur voor bacteriologische hoog activiteit (zo’n 35° C.) maar in ieder geval veel hoger dan de normale watertemperatuur uit de kraan (tussen de 8° en 12°).

Daar kunnen we op zich weinig aan doen, maar we kunnen wel maatregelen nemen om de kwaliteit zo hoog mogelijk te houden. Mijn camper (autoroller 225p) beschikt daartoe gelukkig over twee kleinere watertanks (van elk 80 ltr) i.p.v. één grote. Zodra één tank leeg is moet ik wel handmatig, door het verdraaien van een hendel, overschakelen naar de andere, maar die tank is, door de wijze waarop de aanzuiging door de pomp plaatsvindt, dan ook helemaal leeg. Mocht dat niet zo zijn (door de achterover hellende stand van de camper op dat moment) , dan maak ik hem inwendig altijd even droog met een doek, zodat er geen oud restwater in blijft staan. De ene tank zit onder de bank van de dinette, waar je dus heel eenvoudig bij kunt, en de andere, met de vulopening in de achterwand, onder het franse bed. Bij de eerste gelegenheid vul ik die tank dan weer met vers, fris water. Omdat wij ongeveer 3 dagen doen met één tankinhoud, is ons vers water op het eind ten hoogste 6 dagen oud. Ik zeg dan ook trots: wij hebben altijd vers drinkwater aan boord.
Voorwaarde daartoe is wel dat je natuurlijk schoon begint: hoe krijg je nu de schoonwater tank echt schoon, vrij van aanslag, kalk en bacteriën? Op camperfora doen verschillende methoden de ronde die ik hier even de revue laat passeren, met mijn opmerkingen daarbij.

Schoonmaak-azijn of citroenzuur

Schoonmaakazijn heeft een remmende werking op de bacteriologische groei, werkt tegen algen en is ontkalkend. Deze eigenschappen maken dat het goed geschikt is om de watertank, leidingen en boiler schoon te maken. Citroenzuur, ook een natuurlijk (organisch) zuur, heeft dezelfde eigenschappen maar heeft als voordeel dat het chemisch een iets sterker zuur is dan azijn en daarmee iets effectiever is in dezelfde hoeveelheid. Bovendien stinkt het niet (het ruikt zelfs fris voor ons mensen; Dubro doet het niet voor niets in zijn afwasmiddel).

Steradent

Steradent is een middel om gebitsprotheses te reinigen. En omdat dit geen agressief middel is, kan je het voor meerdere doeleinden gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan het reinigen van glaswerk en natuurlijk de reiniging van je watertank in de camper. Het heeft alleen een bacteriologisch remmende werking en door het bruisen (de aanmaak van zuurstof) een enigszins remmende invloed op algvorming. Het middel ontkalkt echter voor geen meter.

Bleekmiddel

Sommigen gebruiken bleekwater als schoonmaakmiddel. Dit kan wel, maar bleekmiddel verdragen wij mensen niet zo goed als we het binnen krijgen. Het is tamelijk agressief en ook de afdichtingen van de tank en waterleidingen vinden het niet prettig. Goed spoelen is het devies als je het gebruikt. Ikzelf zou het nooit gebruiken.

Hoe reinigen we tank, leidingen en boiler?

Dan moet natuurlijk wel eerst de tank open en soms kost dat enige moeite, vooral als het de eerste keer is in een tweedehands camper waarbij de vorige eigenaar dat nog nooit gedaan heeft. De schroefdop is soms heel moeilijk open te draaien. Mocht het niet lukken, gebruik dan bijvoorbeeld een vorkuitzetter van de fiets als hefboom (zie afbeelding) of maak er zelf een hefboom van twee plankjes1). Hiermee krijg je de schroefdop meestal wel open.

Ik gebruik altijd één keer per jaar citroenzuur, net voordat de camper voor langere tijd naar de stalling gaat. Mocht hij tussentijds gedurende een paar weken niet zijn gebruikt, dan neem ik mijn toevlucht tot steradent- tabletten om de tank, net voor dat ik hem ga vullen, schoon te maken.

De schoonwatertank, leidingen en boiler maak je als volgt schoon: los 10 gram citroenzuur per liter water op (ik doe altijd 20 liter) in heet water. In de tank gieten en met afwasborstel de wanden schoonmaken, hierna de tank voor een deel leegpompen en oplossing enige tijd (ca 30 min.) in de leidingen laten. We laten nu de tank (80 liter) geheel vollopen en vullen ook de boiler; deze zetten we nu aan om de verdunde citroenzuur oplossing beter zijn werk te kunnen laten doen. We wachten een half uur en daarna spoelen we enkele keren grondig met schoon water om de losgekomen vervuiling en kalkresten kwijt te raken. Mocht de tank heel erg vuil zijn geweest dan herhalen we het proces een keer.

Om de watertank met Steradent schoon te maken heb je één buisje nodig per 30 liter heet water. Los alles op en vul de tank ermee; zet de pomp even aan zodat de oplossing ook in de leidingen terecht komt. Je kan eventueel een rondje met de camper rijden, zodat het middel zich goed verspreidt door het klotsen van het water in de tank. Na enige tijd kan je de watertank weer doorspoelen met schoon drinkwater. De watertank is nu schoon voor gebruik!

Gebruik je het ook als drinkwater?

Het Duitse camperblad ProMobil heeft onder haar lezers een enquête gehouden over wie het water in de verswatertank ook daadwerkelijk als drinkwater gebruikt. Dat blijkt ruim meer dan de helft te zijn; slechts 41 % zegt het water uit de verswatertank nooit te drinken.
En op de vraag of men de watertank regelmatig schoon maakt antwoord 57% éénmaal per jaar, 29% meermalen per jaar en zelfs 14% antwoord met nooit!

Aanvullend onderhoud

Jouw waterinstallatie heeft nagenoeg geen onderhoud nodig; een goede schoonmaakbeurt na elk (langdurig) gebruik en éénmaal per jaar ontkalken en grondig reinigen (zie hierboven) is bijna genoeg. Twee onderdelen worden echter vaak vergeten: je hebt er ook nog een (druk)pomp in zitten en vaak ook nog een element dat het waterniveau registreert.
In de drukpomp zit een membraan dat er voor zorgt dat de leiding op druk blijft. Dit membraan is gevoelig voor kleine deeltjes in het water, vandaar dat er in de water-toevoerende leiding een filter zit om die kleine deeltjes er uit te filteren. Dit filter moet éénmaal per jaar worden gereinigd. Hoe je dat moet doen vind je hier.
En tot slot: heb je peilstaafjes als niveau-indicator dan moet je de stop waar ze vast aan zitten éénmaal per jaar er uit halen, de staafjes schoonmaken met een pannenschuursponsje en weer terug plaatsen. Meer indo vind je op de pagina “Storing in de watervoorziening”.

Hoe laat ik al mijn water weglopen (winterstalling)

Voordat je de camper naar de winterstalling brengt of als je de camper gedurende langere tijd niet gebruikt, dan moet je het aanwezige water uit de tank, boiler, pomp en leidingen weg laten lopen. Water bederft op een gegeven moment en wordt dan een bron van besmetting; bovendien, als er water achter blijft, kan dat bevriezen en de leidingen, boiler en pomp beschadigen. Het makkelijkst gaat dat door:

  1. de schakelaar aan/uit van de pomp op uit te zetten;
  2. tenminste één kraan open zetten op koud water (nu slaat de pomp niet aan!);
  3. tenminste een andere kraan open zetten op warm water;
  4. de vorstbeveiliging uittrekken (zie foto).

Als het goed is loopt er nu water onder uit de camper weg; door het natuurkundig principe van de communicerende vaten lopen al jouw leidingen leeg, de boiler leeg en ook de pomp verliest zijn water. Er blijft nog een heel klein beetje water in de watertank achter. Dat kun je er eenvoudig uit “zemen” van een handdoek.

Daarnaast zijn er camperbouwers die geen tapkraantje installeren aan de watertank, maar waarbij je het water door middel van een stop in de watertank moet laten weglopen. Dat is vrij onhandig. Beter zou zijn om een tapkraantje in de waterleiding te zetten, direct na het punt waar die leiding uit de watertank komt (alleen bij systemen met een drukpomp mogelijk).

En tot slot: heet water en verwarming, hoe regel je dat?

Velen van ons hebben een Truma Combi aan boord: een gasbrander die zowel als verwarming dient en, meestal via een warmtewisselaar, een boiler verwarmd; voor die laatste kun je veelal kiezen tussen 40⁰ en 60⁰. Veel camperaars vragen zich af of je de verwarming mag gebruiken zondar dat er water in de boiler zit. Het wantwoord is simpel: ja dat mag. Soms is dat ook nodig, want als de temperatuur onder de 4⁰ C zakt, gaat de vorstbeveiliging open en stroomt het water uit jouw boiler weg. Je moet dan eerst de verwarming aandoen, zodat de temperatuur rond die vorstbeveiliging (en de boiler) boven de 4⁰ C komt om daarna de vorstbeveiliging te activeren (dan sluit de klep) en kun je de boiler vullen.

Truma heeft twee regelunit’s: hier op de foto. Links de nieuwere versie en rechts de oudere versie. Heb je de linker-versie dan kies je met de buitenste ring de zomerstand (naar boven), waardoor je alleen de boiler aanzet en kunt kiezen voor 40⁰ C of 60⁰ C heet water. Kies je voor de winterstand (naar onderen), dan zet je de verwarming aan en kun je wederom de heet water temperatuur kiezen. Met de grote centrale zwarte knop stel je de thermostaat is op een cijfer tussen 1 en 7; hoe hoger het getal, hoe warmer. Welke temperatuur daar bij hoort moet je proefondervindelijk vaststellen (afhankelijk van de grootte van de camper)

En helemaal nieuw: de allernieuwste versies van Truma kennen de mogelijkheid om in de winter alleen de verwarming aan te zetten: als tegenhanger daarvan kun je niet meer kiezen (in de winterstand) om de warmwatertemperatuur op 40⁰ te zetten.
De betekenis van de symbolen op het bedieningspaneeltje zijn:

Heb je de oudere versie dan kies je met de rechterschuifschakelaar naar boven voor winterstand (heet water en verwarming, vandaar de douche en kachel als symbool) en naar beneden voor zomerstand (alleen douche, dus warm water). Met de schuifschakelaar links kun je de watertemperatuur instellen: op 40⁰ C of 60⁰ C. Met de centrale knop in het midden met gradenverdeling van 5⁰ tot 30⁰ stel je de thermostaat van de verwarming in.

In totaliteit ziet de waterinstallatie er als volgt uit (schema is met dompelpomp, maar in plaats daarvan mag je ook een drukpomp in de centrale waterleiding, geplaatst net voor de koudwaterverdeler denken):

laatstelijk gewijzigd: 3 juli 2019

1) Neem een plank van ongeveer 15 cm breed en 75 cm lang en een tweede plankje van ongeveer 10 cm breed en 15 cm lang. Zaag het kleine plankje precies zodanig op maar dat hij in de schroefdop past en niet kan draaien zonder de dop mee te laten draaien. Schroef dit plankje vervolgens op de brede plank aan één uiteinde. Door nu de brede plank met het smalle plankje in de schroefdop te leggen en er met kracht op te drukken, kun je, door de plank tegen de wijzers van de klok in te draaien, de schroefdop open krijgen.

Hoe nuttig was deze informatie?

Het spijt ons dat de infformatie niet niuttig was.

Reageer op deze pagina

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

  Subscribe  
Abonneren op