Camper Gas in Europa

Inleiding

Camperaars die nog met flessen “zeulen” zoals veel LPG-ers (camperaars die op LPG koken, koelen en verwarmen) dat noemen, moeten zich ook goed voorbereiden op het feit dat niet in alle landen de gebruikte systemen voor het flessen-gas hetzelfde zijn als in Nederland of België. Er zijn lijsten van vul-adressen voor onze DIN-flessen op Internet in omloop, maar die lijst moet je wel up-to-date houden, want vul adressen komen en gaan. Voor flessengas-systemen geldt dat natuurlijk niet. Een eenmaal ingevoerd systeem blijft jaren geldig en we kunnen vaststellen dat veel landen hun eigen systeem hebben. Er zijn altijd adapters te verkrijgen om een “vreemde” fles op ons DIN-systeem aan te sluiten; sommige kun je al in Nederland kopen, andere zijn in het land van de “vreemde” fles te koop. Om de voorbereiding van de reis goed te kunnen laten verlopen heb ik deze lijst van flessengas-systemen gemaakt. En als je ploseling zonder gas staat en geen andere oplossing weet, kun je altijd nog overwegen om van twee cola-blikjes een spiritus-brander te maken (zie handleiding).

LPG-ers moeten zich overigens ook goed oriënteren. Niet overal is LPG te verkrijgen (Finland bijvoorbeeld, tenzij je zelf Fin bent) en daar waar het wel is, mag je dat niet altijd tanken voor huishoudelijk gebruik (Italië bijvoorbeeld) of moet je aan speciale vereisten voldoen (Duitsland en Oostenrijk). Hoewel ik zelf geen voorstander ben van het gebruik van LPG voor het koken,koelen of verwarmen in de camper (zie hier waarom ik dat vind), heb ik ook voor hen de bijzonderheden op de lijst vermeld. Overigens blijkt uit de lijst dat in 30% van de landen het vullen van LPG-installaties en/of dampgasflessen is toegestaan, in 30 % van de landen het vullen van alleen vaste LPG-installaties met keuringsbewijs is toegestaan en in 40% van de landen het geheel verboden is.

Nederland:

Wij in Nederland gebruiken hoofdzakelijk de duitse DIN flessen en hebben een vulsysteem èn een omruilsysteem. Overal waar in het overzicht hieronder sprake is van een DIN-systeem kunt je de fles uit dat land zonder adapter aansluiten op het systeem in de camper. Als er dan ook nog een vulsysteem wordt gehanteerd, kun je ook de fles daar laten vullen.

Als de landen een eigen systeem hebben zit er niets anders op dan een fles te kopen. Vraag dan tevens of je die weer kunt inleveren als hij leeg is tegen restitutie van het “statiegeld”. Vaak is dat mogelijk, soms bij een speciaal inleveradres. Soms wordt een percentage ingehouden op het statiegeld: dat kan de verkoper meestal ook zeggen. Bewaar de aankoopbon, want die heb je veelal dan nodig.

Meest voorkomende adapters voor propaan:
Euro adapterset, verkrijgbaar bij de kampeerzaken. Let op: er zijn twee soorten: één voor aansluiting van de buitenlandse fles op ons DIN-systeem in de camper en één set om het vullen van jouw DIN-fles mogelijk te maken bij een buitenlands vulstation. Op de afbeelding de Euroset om de gasfles aan te sluiten op het DIN-systeem (IG KLF (G12)).
D1: Italië en Zwitserland(links boven); maatvoering: IG M10 x 1 – IG KLF (G12) Shell
D2: Griekenland, Itallie, IJsland, Oostenrijk, Slovenie en Frankrijk (rechts boven); maatvoering: AG W20 x 1/14 LH (G.1) – IG KLF (G12) Shell
D3: Engeland, Finland, IJsland, Noorwegen,Portugal, Zweden (Links beneden); maatvoering: IG M 14 x 1,5 (G.32) – IG KLF (G12) Shell
D4: België, Engeland, Frankrijk, Ierland, Kroatie, Letland, Luxemburg, Macedonië, Montenegro, Nederland, Zwitserland, Servie, Slowakije,Tjechië (rechts beneden); maatvoering: AG W21,8 x 1/14 – IG KLF (G12) Shell
Industriële 35 mm Clip-on adapter. Te koop via internet in Nederland.
Voor flessen in Bulgarije, Denemarken, Estland, Ierland, IJsland, Noorwegen, Spanje en Portugal
Ierland, Schotland, Engeland en Wales hebben vier soorten aansluitingen op hun gasflessen. Twee daarvan zitten in de adapterset van Gimeg, als eerste hierboven opgenomen, dan nog een paar die lijken op de Spaanse/Noorse die hierboven is afgebeeld (in vier afmetingen!), Tot slot hebben ze ook nog deze verloopnippel POL naar Shell/DIN (die een beetje lijkt op de Zweedse) te verkrijgen bij Obelink Winterswijk.
Zweden heeft een geheel afwijkende maat. Ik heb hem in Zweden zelf gekocht bij de ijzerwinkel tevens gas-omruilstation. Hij lijkt op de POL naar DIN hierboven.
LPG-adapter-nippels
Belgie, Duitsland, Engeland, Ierland, Noord-Ierland, Luxemburg, Schotland en Wales. Ook bij enkele stations in Nederland, Polen en Zwitserland.
Albanië, Bosnië-Herzegovina, Bulgarije, Denemarken, Estland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Italië, Kosovo, Kroatië, Letland, Litouwen, Macedonië, Malta, Montenegro, Norwegen, Oekraïne, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, San Marino, Servië, Slowakije, Slovenië, Tsjechië, Wit-Rusland, Zweden en Zwitserland.
Nederland, Noorwegen, Spanje, Engeland en Schotland.
Bij sommige tankstations in Spanje is deze Europa x W21,8 nippel nodig.

Kleurcodering: Rood = LPG tanken voor koken/koelen verboden, Geel = LPG tanken toegestaan onder voorwaarden, Groen = LPG tanken toegestaan

Overzicht per land:

België

Hoofdzakelijk DIN-gasfles en omruilsysteem; er kunnen ook flessen worden gevuld.
De belangrijkste vulstations in België zijn Gasbottling, Singel 33 in Gent, Belgian Shell, Totalfina in Brussel, Semnickgas, Diebeke 12 in Geraardsbergen, Primagaz Kanaalweg 87 in Tessenderlo en Practigas, Waterrijtstraat 47, Lommel.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: onder voorwaarden toegestaan

Bulgarije

Er circuleren twee soorten flessen in Bulgarije: met een Spaans/Noorse aansluiting en met de DIN-aansluiting. Ze hebben zowel een vul-systeem als een omruilsysteem. Bedenk wel dat er in Bulgarije nauwelijks wordt gekookt op gas: bijna alles gebeurt op hout of elektriciteit, dus de gasvul- en omruilstations zijn schaars.

LPG-tank of dampgasfles vullen: toegestaan.

Denemarken

Eigen soort fles (géén DIN) met omruilsysteem. Adapter zie boven. Er zijn campings waarop je de DIN-fles wel zonder problemen kunt inruilen.
De firma Kosan Gas heeft een vulstation voor grijze DIN-flessen in Nørresundborg nabij Ålborg (Noord-Jutland), in Koge (Sjælland) en ook in Neksø (Bornholm).

LPG-tank of -dampgasfles vullen:niet toegestaan

Duitsland

DIN-flessen met omruilsysteem èn een vulsysteem (er zijn wel minder vulstations dan in Nederland, dus je moet even zoeken). Je kunt jouw DIN-fles dus probleemloos omruilen, maar let op: ze kijken nooit naar de keuringsdatum dus je zou een “bijna verlopen” fles terug kunnen krijgen.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: alleen toegestaan met G607 gasinstallatie goedkeuring

Estland
Eigen systeem, verschillend per gasleverancier. Gasfles vullen is niet mogelijk. Euroset adapters kan soms, soms ook niet.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: alleen toegestaan met vaste LPG-tank

Finland

Eigen systeem, verschillend per gasleverancier. Euroset adapters kan soms, soms ook niet.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: niet beschikbaar voor niet-Finnen

Frankrijk

Frankrijk heeft twee soorten flessen in omloop waarvan de aansluitingen heel erg op elkaar lijken: AG W20 x 1/14 en AG W21,8 x 1/14; Euro adapterset nodig om aan te sluiten; eigen omruilsysteem en NL-flessen worden niet gevuld.

LPG-tank en -gasdampfles vullen: niet toegestaan

Griekenland
Eigen flessen en eigen omruilsysteem. Euroadapterset gebruiken voor de aansluiting op ons DIN-systeem. Vulstations voor DIN-flessen zijn aanwezig, maar niet dik gezaaid. Zo heb je in Athene, Thessaloniki, Patras en Monemvassia een goede kans een omwisselstation voor onze DIN-flessen te vinden. Elders is het inruilen of vullen van DIN-gasflessen een probleem.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: niet toegestaan

Groot-Brittannië
Elke gasleverancier heeft zijn eigen flessen en zijn eigen omruilsysteem. De aansluitingen verschillen per leverancier. Meestal kun je bij de leverancier ook een adapter verkrijgen. Het meest gebruikt wordt Calor met een uitgebreid netwerk. Calor verkoopt ook adapters voor onze DIN-aansluiting. DIN-flessen worden niet gevuld.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: geen probleem

Hongarije
Hier hebben ze de vertrouwde DIN-flessen en ze hebben een omruil- en vulsysteem.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: toegestaan

Ierland

Elke gasleverancier heeft zijn eigen flessen en zijn eigen omruilsysteem. De aansluitingen verschillen per leverancier. Het meest gebruikt wordt Calorgas met een uitgebreid netwerk. Calor verkoopt ook adapters voor onze DIN-aansluiting. DIN-flessen worden niet gevuld.

LPG-tank of -dampgasfles vullen:toegestaan

Italië
Het camperland van Europa, met een heel uitgebreid netwerk van gasleveranciers, die allemaal hun eigen systeem hebben en eigen flessen (geen DIN). Adapterssets voor Italië kennen dan ook bijna altijd vier soorten. Er zijn ook gasvulstations die jouw DIN-fles kunnen vullen. Vraag bij de plaatselijke overheid of op de campings.

LPG-tank of -dampgasfles vullen:niet toegestaan. (hier is ook diegene die vult strafbaar)

IJsland

Op IJsland zijn meerdere gasaanbieders, waarvan AGA (met noorse aansluiting; zie aldaar) en Esso (gele propaangasflessen) met DIN-aansluiting (met kort draadeind; zie Frankrijk) de grootste zijn.

LPG-tank en -gasdampfles vullen: LPG niet beschikbaar.

Kroatië

DIN-flessen met omruil en vulsysteem. Let op: geldigheidsduur flessen is in Kroatië maar 5 jaar en een oudere fles wordt niet gevuld of omgeruild!

LPG-tank of -dampgasfles vullen: niet toegestaan

Letland
Eigen flessen met omruilsysteem. Euroset adapter nodig om aan te sluiten op jouw DIN-systeem. Gasflessen worden niet gevuld.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: alleen toegestaan met vaste LPG-tank

Litouwen
Eigen flessen met omruilsysteem. Euroset adapter nodig om aan te sluiten op jouw DIN-systeem. Gasflessen worden niet gevuld.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: alleen toegestaan met vaste LPG-tank

Noorwegen

Eigen flessen met omruilsysteem. Je hebt de Noorse adapter nodig om de fles aan te sluiten. Stalen Noorse flessen kun je ook in Zweden omruilen, composiet-flessen niet. Voor bijzonderheden zie 5).

LPG-tank of -dampgasfles vullen: toegestaan.

Heel Noorwegen heeft een LPG-netwerk waar je elke, dus ook Nederlandse of Duitse flessen kunt laten vullen (met LPG!). Zij hebben zelf een koppelstuk wat ze op onze gasflessen zetten, waarna ze de fles vullen. Dit is de link naar alle vulsstations; http://www.lpgnorge.no/stasjonsoversikt/

Oostenrijk

DIN-flessen met omruil- en vulsysteem.

LPG-tank of -dampgasfles vullen: alleen toegestaan met vaste LPG-tank, jaarlijks goedkeuringsbewijs noodzakelijk

Polen

DIN-flessen met omruil- en vul-systeem

LPG-tank of -dampgasfles vullen: niet toegestaan

Portugal

Eigen (Spaanse) flessen (CESPA en REPSOL) met omruilsysteem. Je hebt een adapter nodig om ze aan te sluiten op jouw DIN-systeem.
LPG-tank of -dampgasfles vullen: alleen vaste LPG-tanks mogen worden gevuld.

Roemenië
Eigen flessen en omruil-systeem; adapter (POL) om ze aan te sluiten op ons DIN-systeem moeilijk te verkrijgen, maar in Nederland te koop bij Oblink (POL-US).

LPG -tank of dampgasfles vullen is toegestaan. Er zijn in Roemenië ( 6 x zo groot als Nederland) ongeveer 1000 LPG-tankstations (in NL: bijna tweemaal zoveel!)

Rusland
Eigen flessen en omruilsysteem; adapter vaak te verkrijgen bij de leverancier, soms ook in een ijzerwinkel..


LPG-tank of -dampgasfles vullen: formeel niet toegestaan maar wordt wel gewoon gedaan. Talloze LPG-stations en soms wordt zelfs vanuit tankwagen getankt!

Slovenië

DIN-flessen met omruil en vulsysteem

LPG-tank of -dampgasfles vullen: niet toegestaan

Spanje

Eigen flessen met omruilsysteem. Je hebt een aparte adapter (regulador salida libre) nodig. In Spanje kun je geen gasflessen vullen; sterker nog als je een fles wilt kopen moet je een bewijs overleggen dat jouw camper naar Spaanse normen is goedgekeurd. Eenmaal in het bezit van een Spaanse fles wordt daar nooit meer naar gevraagd. Wat je kunt doen is op de rommelmarkt een oude Spaanse fles kopen en die vervolgens omruilen.

LPG-tank of -dampgasfles vullen:alleen vaste LPG-tanks mogen worden gevuld.

Tsjechië

DIN-flessen en omruil- en sporadisch vulsysteem; de grote benzine-tankstations wisselen de flessen om. Het is wel uitkijken geblazen: voor je het weet zit je met een zeer oude fles in je maag!

LPG-tank of -dampgasfles vullen: toegestaan

Zweden

Eigen flessen met omruil-systeem. Er worden geen flessen gevuld. Je hebt een adapter nodig om die aan te sluiten op jouw DIN-systeem. Noorse stalen flessen worden geruild, Noorse composiet-flessen niet; voor die laatste moet je dan echt in Noorwegen zijn.

LPG-tank of damp-gasflessen vullen: toegestaan

Zwitserland

Eigen flessen en omruilsysteem. Er worden geen gasflessen gevuld. Je hebt een adapter nodig om aan te sluiten op jouw DIN-systeem

Je kunt in West-Europa tamelijk goed uit de voeten met gasflessen; helaas wordt dit anders als je naar Oost-Europa (Estland, Letland, Litouwen, Roemenië, Wit-Rusland, Bulgarije, Hongarije, Oekraïne) gaat. In de eerste plaats is het gebruik van gasflessen aldaar veel minder, omdat de huishoudens hetzij nog ouderwets op kolenkachels en houtkachels kookt, hetzij op elektriciteit; in Estland, Litouwen en Letland gaat het beter, mede omdat die al wat langer bij de EU zijn aangesloten. Het gebruik van gasfornuizen is in de andere landen bijna onbekend. Daarnaast hebben ze ook nog eens hun eigen gas-systeem en is de DIN-fles alleen in Hongarije in gebruik. Kortom, ik zeg het niet graag, maar ga je naar Oost-Europa, dan is het te overwegen om één propaanfles te vervangen door een LPG-dampgasfles, waarbij je de fles vult door middel van een buitenvulaansluiting. Alleen in Polen is het vullen van een LPG-dampgasfles niet toegestaan.

Gas aansluitingen per land

Er zijn in Europa heel veel maten gasaansluitingen op flessen; gelukkig zijn ze wel gestandaardiseerd en hebben ze een eenvoudig nummer gekregen: G1 tot en met G65. Een uitgebreide omschrijving, met dimensie’s van schroef, draad e.d. vind je hier.

De meest voorkomende aansluitingen heb ik hieronder even opgenomen met de gangbare benaming.
G 1 = Italiaanse aansluiting
G 2 = Shell – F
G 4 = DIN grote fles
G 5 = DIN
G 7 = POL Engeland G 8 = Shell EU
G 9 = POL US
G 10 = POL Zweden
G 12 = DIN kleine fles
G 36 = M20 G 52 = Click on 20 mm
G 53 = Click on 21 mm
G 55 = Click on 24,5 mm
G 56 = Click on 35 mm
G 59 = Click on 27 mm

G2, G4, G5, G8 en G12 hebben allemaal dezelfde inwendige schroefdraad, alleen de middenaansluiting is een andere maat. G2 en G8 zijn volledig uitwisselbaar en G2 past ook op G4 en G12

België: G2, G3, G8, G10, G12, G25, G31, G59
Bosnië-Herzegovina: G12
Bulgarije: G3
Cyprus: G56
Denemarken: G2, G3, G4, G6, G8, G9, G12, G31, G32, G33, G50, G51, G52, G53, G54, G56
Duitsland: G3, G4, G9, G12, G19, G25, G31
Engeland: G3, G7, G8, G29, G30, G32, G52, G53, G54, G56, G59
Estland: G3
Finland: G2, G3, G5, G8, G12, G29, G56
Frankrijk: G2, G3, G8, G52, G56, G57, G59
Griekenland: G1, G3, G31, G52, G54, G55, G58
Hongarije: G2, G3, G8
IJsland: G2, G3, G8, G10, G32
Ierland: G3, G7, G8, G29, G31, G52, G53, G56, G59, G64
Italië: G1, G3, G31, G52, G54, G55, G58
Kroatië; G2, G3, G8
Letland: G3
Litouwen: G3
Luxemburg: G2, G3, G8
Macedonië: G1
Malta: G1, G54
Nederland: G2, G3, G8, G12, G25
Noorwegen: G3, G8, G9, G10, G32, G52
Oekraïne: G3
Oostenrijk: G3, G4, G12, G31
Polen: G2, G3, G4, G9, G12, G33, G59
Portugal: G3, G9, G10, G32, G52, G54, G56, G59, G60, G61
Roemenië: G9
Servië: G2, G8
Slowakije: G2, G3, G8
Slovenië: G2, G3, G4, G8, G12
Spanje: G2, G3, G8, G21, G31, G52, G56
Tsjechië: G2, G3, G4, G8, G9, G12, G31
Zweden: G3, G9, G10, G29, G32, G56
Zwitserland: G2, G3, G31

En wat gebruik ik?

Als je aan goede voorbereiding doet is het gebruik van gewone propaan gasflessen geen enkel probleem. Ik heb een Duitse, Franse en Spaanse fles.

De Duitse fles, die overigens ook in Nederland gewoon gevuld kan worden, is een lichtgewicht aluminium gasfles van Hornbach (kostprijs leeg € 85,-). Deze kun je bij Hornbach omruilen tegen een volle onder bijbetaling van € 16,30. Als je hem omruilt krijg je altijd een goedgekeurde fles terug, elke keer, zolang jouw ingeleverde fles ook maar geldig is. Er wordt niet naar jaartallen van de keuring gekeken in die zin dat je soms een oudere, maar soms ook een gloednieuwe terugkrijgt. Ik ruil hem om in het laatste jaar van zijn keuring en zie dan wel welke ik terugkrijg.
De eerste Franse fles heb ik jaren geleden in Frankrijk bij de Intermarché gekocht voor toen € 1,- (aanbieding; fles is van Finagaz). Deze fles is elke keer in Frankrijk verruild tegen een volle Finagaz. Nu staat hij leeg te wachten in de garage op onze volgende trip naar Frankrijk.
De Spaanse Repsol fles is in eerste instantie op een rommelmarkt in Spanje gekocht voor € 8,-; daarna talloze malen omgeruild voor een volle bij de Repsol tankstations.
Dit jaar gaan we naar Engeland/Ierland en komt er een Ierse fles bij van € 15,- (statiegeld).

De Duitse fles wordt altijd als overbrugging gebruikt; zolang nog geen gevulde Franse/Spaanse/Ierse fles in mijn gasbun staat wordt de Duitse gebruikt. Ik heb nog nooit zonder gas gestaan, in tegenstelling tot een nederlandse camper in de hak van Italië die er toen achter kwam dat zijn LPG op was en hij daar geen LPG kon tanken (ook niet met een buitenvulling!).

Kortom: die goede voorbereiding zorgt er voor dat ik nooit meer een fles hoef te kopen, alleen de inhoud van de flessen hoef te betalen en op tijd die ene alu-fles moet omruilen. Met propaangas vullen in Duitsland (tussen de € 13,- en € 16,30 voor 11 kg propaan) ben ik zelfs nog goedkoper uit dan met LPG.

laatste wijziging: 8 juni 2019

Hoe nuttig was deze informatie?

Het spijt ons dat de infformatie niet niuttig was.

Reageer op deze pagina

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

  Subscribe  
Abonneren op